على گيلانى

41

مجربات حكيم على گيلانى ( فارسى )

براند و قلب قبل از وقت زادن روغن بادام خوردن شروع كنند هر روز يك توله چون در ماه نهم داخل شود از حمل تا وضع مىخورده باشد فرزجه ذكر أنّها أدرتْ طمثا كان محتبسا سبع سنين مر فودنج هر يكى چهار درم ابهل نه درم بسداب يابس ده درم زبيب منقى من عجمه دو درم يدق و يعجن بمرارة الثور و يستعمل نسخهء ديگر همين اجزا غير از مر است جراحات تازه در جراحات تازه اگر اشق باشد بسيار و احتياج دوختن باشد اول تنكار بسايند و بريزند و برهم آورد بندند كه احتياج دوختن به او نشود و متصل شود بتخصيص كه زخم تازه باشد و اگر زمانى بسيار بر آن گذشته باشد و هنوز خون مىآمده باشد باز اين عمل بكنند و اگر نخراشند و خونى كنند و تنكار بپاشند نيز اين عمل كند و اگر خون از جراحت رود و به هيچ وجه نايستد دواء الكندر بريزند مكرر و به‌بندند صفت آن ريزه كندر صبر سقوطرى خوب افيون مصرى نازك بسايند و از دير بگذرانند و نگاه دارند بنوعى كه اثر رطوبت به آن نرسد و هر گاه ضرور شود به عمل آرند و اين دوا بغايت نافع است مجروحين بغايت نازك بسايند و از حرير بگذرانند پنج مثقال زرنيخ مثقال صبر سقوطرى علك يابس هر يكى دو مثقال دقاق كندر چهار مثقال قلقطار راتينج و زور كنند بر موضع يا بر فتيله برگ كيكر را با زيرهء سفيد بسايند و بر جراحت كهنه بندند پاك و ملتحم شود باذن اللّه تعالى و در همه اقسام جراحات از كزك بايد انديشيد و كزك عبارت است از تشنجى كه در دماغ بهم مىرسد بسبب اذيت عصب بتفرق الاتصال و چون خواهند كه كزك در جراحات حادث نشود دنبهء گوسفند كه تازه باشد بر آن جراحت بندند و ترياق فاروق خورند كه نافع است و اگر كزك شده باشد نيز نافع است و مجرب است و از سردى هوا از ترشى و از جغرات ملاحظه كنند در همه جراحات ياد دارند